29 Μαρ 2017

Ποιός βύθισε το καταδρομικό «Έλλη» στις 15 Αυγούστου 1940;

Το Έλλη ήταν 2.600 τόνων.Ναυπηγήθηκε το 1912 – 1913 στις ΗΠΑ για λογαριασμό της κινεζικής κυβέρνησης με το όνομα «Fei-Hung», όμως η παραγγελία ακυρώθηκε λόγω Εθνικιστικής Επανάστασης που ξέσπασε στην Κίνα την περίοδο εκείνη. Αγοράστηκε τελικά από την ελληνική κυβέρνηση το 1914.

Έλαβε μέρος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπό γαλλική σημαία και στη συνέχεια υπό ελληνική στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Βυθίστηκε στις 15 Αυγούστου 1940 σε ειρηνική περίοδο από το ιταλικό υποβρύχιο Delfino και ενώ ήταν αγκυροβολημένο έξω από τον λιμένα της Τήνου.

Για λόγους τακτικής η Ελλάδα του Μεταξά χαρακτήρισε άγνωστο το ήδη γνωστό – τουλάχιστον ως προς την εθνικότητά του – υποβρύχιο. Και χρειάστηκε να ξεσπάσει ο πόλεμος με την Ιταλία για να γίνει γνωστό ότι ιταλική ήταν η τορπίλη, αλλά και το υποβρύχιο που χτύπησε το ελληνικό πολεμικό στο λιμάνι της Τήνου. Σημασία όμως έχουν τα πριν και τα μετά.

Στο Αρχηγείο Ναυτικού δεν ήσαν και πολύ πρόθυμοι να στείλουν ένα πολεμικό να αγκυροβολήσει στο λιμάνι της Τήνου. Οι Ιταλικές προκλήσεις αυξάνονταν μέρα με τη μέρα. Πέρα από τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων που ήταν καθημερινές υπήρχαν και οι αεροπορικές επιθέσεις σε πλοία του στόλου.

- Στις 12 Ιουλίου τρία βομβαρδιστικά «αγνώστου ταυτότητας» χτύπησαν έξω από τη Κρήτη (Γαμβούσα) το «Ωρίων» και βομβάρδισαν το αντιτορπιλικό «Ύδρα».

- Στις 30 Ιουλίου στο κόλπο της Κορίνθου χτύπησαν τα αντιτορπιλικά «Βασιλεύς Γεώργιος» και «Βασίλισσα Όλγα» καθώς και δύο υποβρύχια στον κόλπο της Ναυπάκτου.

Και στις δύο περιπτώσεις κανείς δεν πρόλαβε να διακρίνει τα σήματα των αεροσκαφών ήσαν όμως όλοι σίγουροι για την ταυτότητά τους.

delfino launch12

Τι ιταλικό υποβρύχιο Delfino που βύθισε το «Έλλη» σημαιοστολισμένο σε φωτογραφία του 1942. Λίγο αργότερα βυθίστηκε κι αυτό.

Σε αυτό το κλίμα διατυπώθηκαν απόψεις ότι καλό θα ήταν να μην πήγαινε στη Τήνο πολεμικό σκάφος. Θα ήταν εκτεθειμένο σε αεροπορική ή υποβρυχιακή επίθεση και δεν θα μπορούσε να αντιδράσει. Ο ανώτατος διοικητής παράκτιας άμυνας, ναύαρχος Γρηγόρης Μεζεβίρης πρότεινε να μην σταλεί πολεμικό πλοίο στον εορτασμό της 15ης Αυγούστου στη Τήνο. Ο υφυπουργός στρατιωτικών όμως Νίκος Παπαδήμας επέμεινε στην αποστολή.

Κι όχι μόνο αυτό. Το πλοίο στάλθηκε γεμάτο πολεμικό υλικό, ενώ είναι φανερό ότι σε περίπτωση προσβολής οι δυνατότητες αντίδρασης θα ήταν περιορισμένες.

Ένας… δεύτερος θάνατος περίμενε το «‘Έλλη» δέκα χρόνια μετά την βύθισή του. Το 1950 δύο επιχειρηματίες της Τήνου προσέλαβαν έξι σκαφανδροφόρους κι ανέσυραν κομμάτια του πλοίου για να τα πουλήσουν ως σκραπ (χρησιμοποιημένα μέταλλα).

Για δύο ολόκληρα χρόνια έβγαζαν κομμάτια του βυθισμένου πλοίου χωρίς κανείς από τις τοπικές αρχές να συγκινηθεί.

files

Τραυματίες ναύτες του καταδρομικού «Έλλη»

Πρώτος και καλύτερος ο Μητροπολίτης Τήνου Φιλάρετος που το 1950 ζήτησε από τον πρωθυπουργό Νικόλαο Πλαστήρα να αρθούν τα μέτρα επιεικείας για τους κομμουνιστές, αλλά δεν ασχολήθηκε με το ανοσιούργημα που γινόταν μέσα στα πόδια του!

Τι έμεινε στον υγρό τάφο του «Έλλη»; Μερικές λαμαρίνες που προφανώς δεν θα έκαναν ούτε για παλιοσίδερα. Μόλις στη δεκαετία του ’80 το πολεμικό ναυτικό έστειλε δύτες για να ανασύρουν ότι απέμεινε από το Έλλη.

Στο λιμάνι της Τήνου υπάρχει σήμερα το πυροβόλο επιφανείας δίπλα στο μνημείο των ηρώων στο εσωτερικό του λιμενοβραχίονα.

elli

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.